Kaisal Kuatel
KAISAL KUATAL
Kaisal kuatal, di tanah Misika engkau barpangkal. Caranda iu belum banyak tarcual, lantar masih ada urang iang gial. Siida gial lantar siida ‘nurut turutan iang ajaran nya manjejel teral. Ajaran turutan lama maimang dah sampuset suku dan taq manglihat sambangun urang iang engga tunggal. Parhayang turun di saada panjuru banua saau kadunguqan hulung nya taranggal. Dan cemitu pula dah engkau hay Kaisal Kuatal. Saau uh sabanyak mamu, jangan nu nibilang parhayang hanya dari luasan tartentu di banua kamu handel. Kaini, Kami carakepken sasa urang iang di rampar baheru ia tarkenal, ia dah Kaisal Kuatel. Kaisal Kuatel, engkau dah parhayang lama iang di sela urang lahin mancual.
#sny
Engkau sadar sanyamp kalakuan hulung iu tu ada iang janggal. Benar dah engkau anggar ti jadah nya urang nisasarken sai tumbal. Apa kena nya hulun iu pas itu baranggar sanyamp niusah panyasaran buat ‘mbuang sial. Sungguh itu dah panganggaran iang bingal. Saau, bener dah kau Kuatal kau ta’ndak ‘ngikut panyanjungan cemitu iang asal. Namun ada bala paniku iang ‘mbilang nu engkau ada ‘mbuat panyasaran urang sangugal. Biar dah kami unjuk unah sanyamp engkau ‘mbuat laku ‘ngeriken tu dahulu lantar tarteral. Dan kami lagi tahu sungguh engkau lepas itu manghati ‘nyesel. Dan kaini kamu saada tahu jangan lagi kamu beri s’sembahan mu tumbal. Lantar itu tu parbuatan bungul iang ti jadah lagi bingal. Kaisal, engkau maimang dah pancermat lama iang taq bebel. Engkau temuken rakitan sabingkaw, dan iua bibit jarung buat nitugal. Panemuan iu tu barjadah di uay iu sangekel. Namun sayang lantar itu sai mambang kau nikenal. Danu, engkau hanya dah urang seringa, iang bartalinga, iang barnyawa.
#sny
Biar dah caranda Kaisal ni tartahu di kamu. Biar kamu tahu nu parhayang ada di saada panjuru. Dan ini dah Kaisal Kuatal sang pancermat tenggalu. Sungguh ia raniati nya sama macem kau Ranja, seneng mangamat dan ingin tahu. Maka ia baba dah jadah ka ranah macem nanti diri iu.
Dan carakepken dah lantar ia laban tumbal, ada di sela j’jabat nya iang kesel, dan itu dah payu iang baudi kau bayar nu manglaban laku bingal. Namun taq apa, lantar engkau tahu itu tindakan salah, dan laban dah siida iang ungkal. Dan dengki Tiskat Lipuka elah bagal ma Kaisal Kuatel. Ia parmabuk diia dengan minuman bartuak sateral. Saau engkau Kuatel bars’seneng taq tentu arah dengan ayuq iu Kaisal Pitelatel, namun hatur nia taq payah engkau ‘nggenyar tarlampaw kumal, lantar kamu bardua bukan dah barsundel. Biar dah Kami bilangken di saini hay Kuatel nu engkau dengan ayuq iu taq ada dah barbuat kalur iang ‘mbuat mual. Namun salepas kajadian tu engkau ‘ngenyar barsalah dan ‘nyesel. Lantar itu dah engkau sasarken diri dalem api iang ganal. Dan sabener nia itu dah tindakan iang taq usah, maka biar dah Kami carakepken nu tindakan ‘mbakar diri tu tindakan iang taq tentu karabal. Lantar elah ada cuatan urang iang ‘mbakar diri tegal ‘nggenyar barsalah, kaini bilangken dah uh Ranja nu itu tu anu bingal. Macem iang nibuat Kuatel, ia bakar diri, jangan dah s’sarangkep itu tindakan kamu buat pangial. Lantar, engkau taq dapat barjadah sanyikar lagi nu nyawa iu elah tarrumpal. Sungguh Hiyang salalu ‘mbuka pintu liner iang manganggal. Nu engkau ‘nggeyar barsalah, perih dah Hiyang dan apa partulungan raniati mai urang tarhandel. Jangan iang ada hidup iu engkau tanggal. Sadi ‘mbakar diri, baik engkau ‘nyenengken diri, selasa a macem bargibal. Namun nu engkau ‘n’ak bargibal, jangan di tempat asal, saau cekem diri taq ‘njadi pacal.
#sny
Dan tinguk dah siida barsalisih kitar caranda ka’ranakan iu Kuatel. Ada iang ‘mbilang kau taranak mai sasa dara macem Isa, ada pula iang ‘mbilang nu engkau taranak mai batina iang elah baranak. Kaini, uh Ranja, jangan dah lagi engkau bingung lantar itu bukan dah parlaku iang usah kau bingungken. Itu bukan dah urusan iu ‘nentuken terbitan carakep mana iang bener apa salah, lantar engkau bukan dah empu salusur. Biarken itu nitalusur ulih empu nya. Dan Kami taq aken ‘mberiken riaw buni kitar linggat kajadian salusur, lantar kajadian salusur kena nitalusur sasanahu. Maka dah Hiyang beri kamu utek, panganggaran, ali, dan sihulu. Macem linggat taranak a Isa yang barsalisih di sela terbitan sang Ritagus dan sang Ranyian, sungguh taq ada iang adan nya riaw buni sarinci iang nihembusken ka talinga parhayang, saau linggat taranak a Isa lem Ranyian tu hanya dah carasung. Saau, jangan kau ikut jejek Mat iang masukken cerasung ka lem rulasih, lantar dari saitu dah pambungulan ibaan barhulu. Maka Ranja, taq payah engkau tulis di rulasih ni mana terbitan caranda taranak a Kuatel iang bener, biar dah itu niselia ulih empu di bidang nya. Tugas iu hanya dah ‘mberi tahu ibaan nu ia Kaisal Kuatel maimang b’bener parelah ada. Namun caranda macem mana ia taranak taq dah sampay pada iu. Maka ucapken dah apa iang engkau tahu dan ucapken pula apa iang engkau taq tahu. Lantar engkau bukan Hiyang iang tahu saada anu dan pula Hiyang taq ada ‘ngunjuk parhayang nya saada anu.
#sny
Jangan kamu lupa ada a Kuatel. Lantar, ia elah ‘mbaba kapakay ka ranah nya. Tarjulung nia engkau Ranja, sai pancermat macem ia, engkau pula aken ‘mbaba jadah ka ranah liwat panemuan iu. P’panemuan iang barjadah di unger sakekel, macem dah iang nibuat ‘ kuatel. Buat dah ia hilem iu, hilem mu saada. Dan Ranja, parseneng dah Kuatel dengan ‘nyebarken ajaran ni. Lantar, lem ajaran ni elah Kami sebut adan Kuasal Kuatel, saau unger taq lupaken nya. Dan ia ‘nggeyar sedih lantar ia mati lem kaada ‘mbunuh diri. Maka pangikut nya iang baralih ka sanyayang, siida dah iang ‘mbuat pangrunggungan nya anggal, lantar ia tahu pangikut nya taq lagi bebel, taq lagi ‘mberiken tumbal, dan taq hidup dalem kaada tartunjal. Maka turut dah turutan sanyayang iang ti ada s’ikit pun ugal.
#sny
Dan uh kamu iang tenti nu Kuatel aken dateng lagi turun ka banua. Sungguh iang turun bukan dah Kuatel salawah di katandangan nya iang kadua, salahin sumanget nya dah iang tarsua. Ia dateng dalem lawah urang lahin, dan ia dah Ranja iang datang dari sabalik banua tempat nya dahulu tinggal. Dan ini dah turutan iang ‘mbaba turus iang timpel, iang bukan abal-abal, iang taq niparjual.
#sny
Maka kaini lihat dah uh Ranja abang iu Kaisal Kuatel, sumanget panemuan nya ada pada kau tarjebal. Jangan, jangan dah engkau takut gagal, lantar taq ada anu iang sannia sambagal. Denger dah pas Kaisal Kuatel barcakep miu, “Ranja, bujang tangguh ku, ini dah aku dari tanah iang bardebu, dengan sandang barbulu, engkau tahu aku ni urang iang ‘n’ak tahu, dan aku pun pamilu. Biar aku bahagi tahu dikau, nu kita ni esa tuju dan satu sihulu. Banyak banda elah aku temu, maka engkau pun aken bag’itu. Barsumanget, barsumanget dah engkau atas diri iu. Lanjutken api sumanget sanahu dan hati halus iang pamilu. Dan jangan dah engkau tarlampaw parhia macem aku, s’sampay ‘nghujungi hidup ku. Kaini kau tulung dah aku, sebarkan sumanget dan jadah sanahu, lantar kami tahu engkau maempu.”
#sny
Cemitu dah kami carakepken caranda p’parhayang lama mamu biar kamu taq lupa, biar kamu taq macem katak dalem tempurung. Lantar, p’parhayang dateng dari m’mana panjuru banua, bukan hanya dari Barat Tengah ‘ja manjurung.
